Giáo án Hình học 12 (Nâng cao) - Chương I, Bài 4: Thể tích khối đa diện

 ChuongI§4 Bài 4 : THỂ TÍCH KHỐI ĐA DIỆN
 Ngày 10/8/2008 (Chương trình nâng cao)
 Số tiết:2
 I. Mục tiêu:
 1.Về kiến thức:
 Làm cho hs hiểu được khái niệm thể tích của khối đa diện,các công thức tính thể tích của một số khối đa diện 
đơn giản.
 2.Về kỹ năng:
 Vận dụng được kiến thức để tính thể tích của các khối đa diện phức tạp hơn và giải một số bài toán hình học.
 3.Về tư duy-thái độ:
 Rèn luyện tư duy logic,biết quy lạ về quen.
 Thái độ cần cù,cẩn thận,chính xác.
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
 +Giáo viên:giáo án,bảng phụ,phán màu,phiếu học tập
 +Học sinh:sgk,thước kẻ
 Kiến thức đã học:khái niệm khối đa diện,khối chóp,khối hộp chữ nhật,khối lập phương
III. Phương pháp dạy học:
Dùng phương pháp gợi mở vấn đáp xen kẽ hoạt động nhóm,liên tục
IV. Tiến trình bài học:
1.Ốn định lớp,điểm danh sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ:(5’)
Câu hỏi 1:Nêu các định nghĩa :Hai khối đa diện bằng nhau,hai hình lập phương bằng nhau,bát diện đều.
Câu hỏi 2:Cho 1 khối hộp chữ nhật với 3 kích thước 2cm,5cm,7cm.Bằng những mặt phẳng song song với các 
mặt của khối hộp có thể chia được bao nhiêu khối lập phương có cạnh bằng 1cm?
3.Bài mới:
Tiết 1: Hoạt động 1: Hình thành khái niệm thể tích của khối đa diện
 TG HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Nội dung ghi bảng
 Dẫn dắt khái niệm thể tích từ Nắm khái niệm và tính 1.Thế nào là thể tích của một khối đa diện?
 khái niệm diện tích của đa chất của thể tích khối đa Khái niệm:Thể tích của khối đa diện là số đo 
 5’ giác diện của phần không gian mà nó chiếm chỗ
 Liên hệ với kt bài cũ nêu tính Tính chất: SGK
 chất Chú ý : SGK
 Hoạt động 2: Thể tích của khối hộp chữ nhật
 TG HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Nội dung ghi bảng
 Từ câu hỏi 2 của kt bài Hs trả lời : a.b.c 2.Thể tích của khối hộp chữ nhật
 cũ,hỏi tt cho khối hộp chữ Định lý 1: SGK
 nhật với ba kích thước a,b,c 
 H: Từ đó ta có thể tích của Hs trả lời :a.b.c V = a.b.c
 khối hộp bằng bao nhiêu? Chú ý:Thể tích của khối lập phương cạnh a 
 5’ H:Khi a = b = c ,khối hộp bằng a3
 chữ nhật trở thành khối V = a3
 gì?Thể tích bằng bao nhiêu? Ví dụ 1:Tính thể tích của khối lập phương có 
 Nêu chú ý các đỉnh là trọng tâm các mặt của một khối S
 D
 0 C
 A B
 S'
Tiết 2: Hoạt động 4 : Thể tích của khối lăng trụ
 TG HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Ghi bảng
 Triển khai bài toán,yêu 4.Thể tích của khối lăng trụ:
 cầu hs làm bài toán theo Bài toán:SGK
 gợi ý 3 bước trong SGK B
 Gv sử dụng mô hình 3 A
 khối tứ diện ghép thành 
 khối lăng trụ tam giác C
 trong bài toán
 B'
 10’ Hs nhận xét hình 30,phát A'
 Dẫn dắt từ ví dụ hình 30 biểu kết luận
 nêu định lý 3 Nêu cách tính thể tích của C'
 Yêu cầu hs thiết lập công khối lăng trụ đứng
 thức của khối lăng trụ Giải:
 đứng a)BA’B’C’,A’BCC’,A’ABC
 b)Ba khối tứ diện có các chiều cao và diện 
 tích đáy tương ứng bằng nhau nên co thể tich 
 bằng nhau
 1
 c)V 3V 3. S .h S .h
 A'ABC 3 ABC ABC
 Định lý 3: SGK
 V = S .h
 Gọi V là thể tích khối 
 lăng trụ Ví dụ 3:Cho khối lăng trụ ABC.A’B’C’.Gọi 
 Gọi hs lên bảng trình bày 1 M’,N’ lần lượt là trung điểm của hai cạnh 
 V V
 Nhận xét,chỉnh sửa CA'B'C' 3 AA’ và BB’.Mặt phẳng (MNC) chia khối 
 Cách 2: Gọi P là trung 2 lăng trụ đã cho thành hai phần.Tính tỉ số thể 
 điểm của CC’ ,yêu cầu hs VCABA'B' V tích của hai phần đó.
 về nhà cm bài toán này 3 Giải. a 2 3b 2 a 2
 V 6V . 
 DA'D'C' 2
 1
 10’ b) V V.
 BA'B'C' 6
 1 1 2
 V V V V V V V V
 1 BA'B'C' DA'C'D' 6 6 3
 V 2
 1 
 V 3
V) Củng cố,dặn dò:(5’)
Củng cố lại các công thức tính thể tích khối đa diện
Làm các bài tập trong SGK và sách bài tập
Trường THPT BC Nguyễn Hiền LUYỆN TẬP
 Ngày 12/8/2008 (1 tiết) (BÀI TẬP THỂ TÍCH KHỐI ĐA DIỆN )
I. Mục tiêu:
 1.Về kiến thức: 
Củng cố lại kiến thức về thể tích của khối đa diện
 2.Về kỹ năng :
Rèn luyện cho hs kỹ năng tính thể tích của các khối đa diện phức tạp và những bài toán có liên quan
 3.Về tư duy – thái độ :
Rèn luyện tư duy logic,khả năng hình dung về các khối đa diện trong không gian
Thái độ cẩn thận ,chính xác
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
Giáo viên : giáo án,hình vẽ trên bảng phụ
Hoc sinh : Chuẩn bị bài tập về nhà.
III. Phương pháp :
Dùng phương pháp luyện tập kết hợp với gợi mở vấn đáp
IV. Tiến trình bài dạy :
 1.Ổn định lớp,điểm danh sĩ số
 2.Kiểm tra bài cũ :(5’)
 Nội dung kiểm tra: -Các công thức tính thể tích khối đa diện 
 - Bài tập số 15 sách giáo khoa
 3.Bài tập :
 Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh làm bài tập củng cố lý thuyết
 TG HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Ghi bảng
 Bài 1 :Cho tứ diện ABCD.M là điểm trên cạnh 
 CD sao cho MC = 2 MD.Mặt phẳng (ABM) chia 
 khối tứ diện thành hai phần .Tính tỉ số thể tích 
 hai phần đó.
 H:Hãy so sánh diện tích 2 Hai tam giác có cùng TG HĐ của giáo viên HĐ của học sinh Ghi bảng
 Yêu cầu hs xác định thiết Xác định thiết diện,từ Bài 3 : Bài 24 SGK
 diện đó suy ra G là trọng Giải. 
 tâm tam giác SBD S
 M
 Trả lời các câu hỏi của D'
 H: Cách tính V2? giáo viên G
 V D B'
 Hướng hs đưa về tỉ số 1 
 V
 Hướng hs xét các tỉ số O
 10’ A
 V V B
 1 ; 3
 V V
 2 4 SG 2
 H: Tỉ số đồng dạng của hai Ta có .Vì B’D’// BD nên 
 SO 3
 tam giác SBD và SB’D’ 
 SB' SD' SG 2
 bằng bao nhiêu?Tỉ số diện 
 tích của hai tam giác đó SB SD SO 3
 bằng bao nhiêu? Gọi V1,V2,V3,V4 lần lượt là thể tích của các khối 
 H:Tỉ số chiều cao của 2 đa diện SAB’D’,SABD,SMB’D’,SCBD.
 khối chóp SMB’D’ và Vì hai tam giác SB’D’ và SBD đồng dạng với tỉ 
 2
 SCBD bằng bao nhiêu?Suy Lên bảng trình bày 2 S SB'D' 2 4
 số nên 
 V3 3 S 3 9
 ra ? SBD 
 V4 V 4 V 2
 1 1 
 Gọi hs lên bảng trình bày
 V2 9 VSABC 9
 Nhận xét ,hoàn thiện bài 
 V 2
 giải Tương tự ta có 3 (Vì tỉ số chiều dài hai 
 V 4 9
 1 V 1
 chiều cao là ).Suy ra 3 
 2 VSABCD 9
 V V V 2 1 1 V 1
 SAB'MD' 1 3 SAB'MD' 
 VSABCD VSABCD 9 9 3 VAB'MD'BCD 2
 V.Củng cố ,dặn dò:(10’)
Hướng dẫn các bài tập còn lại trong sgk
Củng cố lại các công thức tính thể tích khối đa diện
Yêu cầu hs về nhà ôn tập lại kiến thức chương I
Yêu cầu hs về nhà làm các bài tập còn lại trong sgk,bài tập ôn tập chương I